موسیقی ایرانیان
 

مصاحبه اختصاصی

سایت موسیقی ایرانیان – ابراهیم مولائی: اركيده حاجي وندي كه لقب اولين خواننده زن پس از انقلاب را با خود به يدك مي كشد، حدود 9 سال پيش گروهي را پايه گذاري كرد كه شايد آن زمان خود او هم فكر نمي كرد تا يك دهه بعد سرپرست تنها گروهي باشد كه بعد از 9 سال توانسته خود را در سطح اول موسيقي ايران حفظ كند، حاجي وندي با گروه اركيده كه خواهرانش هم نيز عضوي از اين گروه هستند در جشنواره هاي متعدد و معتبر موسيقي همچون جشنواره فجر شركت و توجه مخاطبين زيادي را به خود جلب كرده، از شما دعوت مي كنيم براي آشنايي بيشتر با گروه و سرپرستش مصاحبه ي زير را بخوانيد.
هدف و اصولا علت اصلي گرايش شما به هنر موسيقي چيست؟
دليل اصلي اين گرايش به واسطه حضور در خانواده موسيقايي و طبعا علاقه ام و ژن موسيقايي از جانب پدرم بوده.
در زمينه موسيقي تحصيلات آكادميك داشته ايد؟
بله، داراي مدرك كارشناسي موسيقي با ساز تخصصي سنتور.
جرقه تشكيل گروه اركيده چگونه ايجاد شد؟
شور و هيجان فعاليت موسيقي در دوران دانشجويي از طرفي و چون در آن زمان ضبط و همخواني با خوانندگان موسيقي پاپ و همينطور اصيل را تجربه مي كردم و اين همخواني ها متاسفانه جوابگوي نياز ها و خواسته هاي موسيقايي كه در ذهن من ميگذشت نبود، بهانه هايي بزرگي شدند براي تشكيل يك گروه موسيقي كه در آن به صداي زن احترام گذاشته شود و به صورت واقعي شنيداري شود. ضمن علاقه ام به اين نوع موسيقي و از آن جايي كه خلاء حضور يك گروه پاپ متشكل از نوازندگان و خواننده زن، احساس ميشد، گروه موسيقي پاپ اركيده شكل گرفت.
كلا روال اجراي برنامه هايتان به چه شكلي است؟
روال برنامه ها بر اساس قطعاتي است كه توسط گروه و يا آهنگسازان ديگر تهيه، ساخته و تنظيم مي شوند و به صورت (live) به گوش مخاطب مي رسد.
آهنگ هايي كه در كنسرت هايتان اجرا مي كنيد بايستي قبل از اجرا از فيلتر ارشاد عبور كنند و مجوز برايشان گرفته شود؟ (ترانه ها و …)
بله ، ترانه ها و موسيقي جديد كه هر بار در كنسرت هاي مختلف اجرا مي شوند. قطعا مراحل اخذ مجوز را طي خواهند كرد.
امسال نهمين سال فعاليتتان را جشن گرفتيد. گروه شما اولين گروه موسيقي زنان هست كه اعضاي اصلي، اين همه سال كنار هم بودند، وقتي اعلام ميشود اركيده نه سال فعاليت داشته و هنوز هم در سطح اول موسيقي است، چه حسي به شما دست ميدهد؟
جاي بسي خوشحالي، افتخار و ايجاد انگيزه براي گروه است كه ضمن به ياد داشتن نه سال تلاش و كوشش همچنان سعي كنند موقعيت وجهه خود را به لحاظ موسيقايي و اتحاد و همبستگي بيشتر حفظ كنند.
مساله اختلاف نظرها ( چه در مورد نحوه ي عمل و چه در مورد حواشي ) در گروه اركيده چگونه حل مي شود؟
با مديريت ، صبر و شكيبايي
در اين نه سال، روي هم رفته تا به حال بر روي چند تا آهنگ كار كرديد (آهنگ هايي كه در كنسرت ها هم اجرا شده باشد)؟
به اين دليل كه فعاليت گروه اركيده در قالب كنسرت هست و در چند سال اخير سعي ما بر اين بوده كه در هر كنسرت حداقل 5 ترانه جديد در كنار كارهاي قبلي داشته باشيم، بنابراين جدا از كارهاي بي كلام مي توان از 50 تا 60 ترانه نام برد.
بيشتر مخاطبين شما در چه گروه سني هستند؟
مخاطبين گروه اركيده قالبا از قشر جوان و تا حدودي از قشر ميانسال هستند.
در آمد شما از موسيقي تنها مربوط به كنسرت ها ميشود؟ شما كه اجازه ضبط و فروش آلبوم نداريد چگونه از پس اين همه هزينه هاي سنگين گروه بر مياييد؟
تامين اين هزينه ها تا به امروز با تكيه بر سرمايه شخصي و تا حدودي در آمد حاصل از كنسرت ها بوده، ولي نقطه اي كه اشاره فرموديد يكي از مشكلات اساسي موسيقي بانوان است.
امكان برگزاري كنسرت در خارج از كشور را داريد؟
در چارچوب يك سري ضوابط اين امكان وجود دارد و اتفاقا پيشنهاد هايي براي اجراي خارج از كشور داشته ايم.
سبك گروه شما موسيقي پاپ هست ولي مي بينيم در ساز بندي گروه از سازهاي سنتي استفاده مي شود. حتي خود شما هم نوازنده سنتور هستيد و همين باعث خواهد شد به موسيقي سنتي گرايش بيشتر داشته باشيد. ولي با اين همه شما موسيقي پاپ كار مي كنيد. اولا به چه دليل از اين سازها در يك گروه موسيق پاپ استفاده مي شود و دوما فكر نمي كنيد همين تناقض در سبك موسيقايي شما باعث ضعف كارتان شود؟
چون معتقدم سازهاي سنتي قابليت مطرح شدن در ديگر انواع موسيقي را دارند و از آن جايي كه موسيقي پاپ ما ريشه در موسيقي كلاسيك و فولكور ايران دارد، فضا براي خلق آثار خوب گسترده است. نه تنها باعث ضعف نيست كه باعث قوت است.
سابقه نوازندگي در گروهي به غير از اركيده داشته ايد؟
به عنوان نوازنده به غير از حضور در چندين گروه سنتي اخيرا تجربه اجراي سنتور در تيتراژ پاياني سريال دلنوازان را داشته ام.
لطفا از همكاري هايتان با بهروز صفاريان بگوييد؟ اينكه از چه زماني و به چه شكلي اين همكاري شروع شد؟
اين همكاري از زمان پنجمين جشنواره موسيقي گل ياس (سال 1382) تا به حال ادامه دارد و ايشان زحمت زيادي در رابطه با تنظيم قطعاتي، براي گروه اركيده انجام داده اند.
از اينكه كارهايتان زياد ديده نميشود ناراحت هستيد يا خوشحال!؟ اين ديده نشدن شايد باعث شود كارشناسان، منتقدين و رسانه هاي موسيقي زياد روي كارهاي شما حساس نباشند از آن طرف هم خوب ديده نشدن باعث ميشود واقعا به آن چيزي كه حقش را داريد نرسيد! نظر خودتون در اين رابطه چيست؟
طبيعا هر آهنگساز و هنرمندي تمايل دارد موسيقي اش را به گوش همگان برساند. اين در مورد اركيده هم صدق مي كند. ضمن اينكه گروه اركيده بارها در جشنواره و همينطور كنسرت هاي مستقل خود مورد كارشناسي، انتقاد و تحسين كارشناسان، رسانه ها و مخاطبين قرار گرفته است.
با توجه به محدوديت هاي موجود در حيطه موسيقي بانوان تا به حال به فكر تهيه آلبوم بي كلام، تك نوازي يا … بوده ايد؟
بله ايده هاي جديدي داريم كه قرار است به مرحله اجرا در آوريم.
گروه شما سابقه حضور در جشنواره موسيقي فجر را دارد، امسال نيز حضو خواهيد داشت؟
احتمالا در بخش جنبي جشنواره شركت كنيم.
كيفيت كارهاي بانوان در جشنواره فجر را چطور ارزيابي مي‌كنيد، سطح كيفي موسيقي بانوان بالاتر است يا مردان؟
از آنجايي كه در موسيقي مرز و جنسيت نمي شناسند و در حال حاظر در كشورمان خانم هاي تحصيلكرده و موزيسن ها و استعداد هاي قابلي بينشان هست كه چنانچه بستر مناسبي برايشان محيا شود، خواهند درخشيد و در رابطه با جشنواره فجر به نظر من كارهاي بانوان در  بخش هاي مختلف كلاسيك، سنتي و محلي به لحاظ نوازندگي و خوانندگي در سطح قابل قبولي است ولي شايد تنها نقطه ضعفي كه وجود دارد اين باشد كه كارها معمولا در بخش بانوان تكراري است و آن هم حتما به اين جهت است كه متاسفانه به دليل محروميت از داشتن آلبوم در بازار از اين گروه ها، انگيزه كافي برايشان براي توليد قطعاتي كه تنها در كنسرت مورد مصرف قرار مي گيرند، وجود ندارد.
با توجه به اينكه ساز تخصصي شما سنتور هست دوست دارم در اين زمينه چند سوال از شما داشته باشم،  قبل از هر چيز مي خواهم نظرتان نسبت به دو بزرگ مرد سنتور ايران «مرحوم فرامرز پايور» و «مرحوم پرويز مشكاتيان» را بدانم و با توجه به اينكه براي سنتور فقط دو روش و شيوه آموزش در ابتدا و حتي در مقاطع عالي وجود دارد (نخست مكتب استاد پايور و سپس مكتب استاد مشكاتيان) در غياب اين دو بزرگ مرد، آينده سنتور و سنتورنوازي و آموزش آن درموسيقي ايران را به چه شكل مي بينيد؟
سنتور استاد پايور بسيار با شخصيت و تميز است. نو آوري جذاب و دلپذيري كه آقاي پايور به همراه چند تن از اساتيد ديگر انجام دادند، مثل اضافه كردن نمد به مضراب ها كه به دلنشين شدن و تميز شدن سنتور كمك كرد. از طرف ديگر همين اضافه شدن نمد به مضراب ها باعث شد تا ديگر، سنتورهاي قديمي جوابگوي نوازندگي جديد نباشند، زيرا وقتي با مضراب بي نمد ساز نواخته مي شود به علت زنگ و داشتن فركانس هاي بالا و همهمه، معايب ساز از چشم نوازنده پنهان مي ماند.
همچنين كوك دقيق و صداي دلنشين ساز هم تحت شعاع قرار مي گيرد. اما با مضراب نمد دار تشخيص صداي ساز بسيار ساده انجام مي شود و از زمان مضراب هاي با نمد به بعد است كه سازندگان سنتور مجبور به مطالعه بيشتر شدند تا سازهايي با كيفيت صوتي بهتر و طبق ذوق مطلوب تر ايجاد كنند.
آقاي پايور علاوه بر تحولي كه بعد از حبيب سمائي در سنتور نوازي ايجاد كردند، كمي هم از سنت دور شدند، مانند قطعات «فريبا»، «فانوس» و غيره، اما سنتور خوش صداي پرويز مشكاتيان، مضراب هاي سي و چند ساله، كرشمه هاي خاص، سبك با شكوه و رواني ملوديك، خلاقيت خود جوش و ساده و غير مصنوع كه در چند دهه ي جاري نظير ندارند و شيرين نواز از بزرگترين موسيقي دانان محبوب كه ارائه هنرش منطبق بر خواست هاي اجتماعي و تقاضاي مخاطبانش بود . وي نماينده موسيقي اصيل جديد بود كه از حيث هنر و تفكر مترقي بود. گرچه اين دو هنرمند خاموش شدند ولي آثارشان و هنرشان نزد مردم و شاگرداني كه تربيت كرده اند، جاودانه و محفوظ است و آن چه كه از خود براي ما شاگردان و نسل جوان به ميراث گذاشته همانند گوهري سينه به سينه حفظ و منتقل خواهد شد.
جايگاه سنتور در موسيقي سنتي چيست و به نظرتان چه ويژگي هايي دارد(با اينكه شما از سنتور در موسيقي پاپ استفاده مي كنيد!)؟
در جواب به سوال شما شايد لازم باشد تعريفي از موسيقي پاپ داشته باشم. موسيقي پاپ هيچ چيزي جز موسيقي كلاسيك و فولك ما نيست كه همانا به دليل ساده فهم تر شدنش دچار ساده نوازي شده و از پيچيدگي كه موسيقي هاي ديگر دارد عاري شده تا اكثريت بتوانند با آن ارتباط برقرار كنند، كه به اين نوع موسيقي، مردمي يا به اصطلاح پاپ گفته مي شود.   پس در اين جا استفاده از سنتور هيچ منعي ندارد، چرا كه استفاده از هر نوع سازي در قالب موسيقي پاپ به علت زيبا بودن است و در پاپ هر چيزي كه زيباتر باشد و هر عنصري كه بتواند ارتباط بهتري با مخاطب برقرار كند، مي تواند باعث شود آن موسيقي موفق و تاثير گذار باشد. كما اينكه اخيرا اين نوآوري در موسيقي پاپ بوديم كه از ساز سنتور استفاده شد و بسيار مورد تشويق و رضايت قرار گرفت و اين تلفيق ها مي تواند بسيار جذاب و گيرا استفاده شوند.

بعد از انقلاب اسلامي ، سهم بانوان از جامعه ي موسيقي ايران را چفدر مي دانيد؟
به نظر من بعد از انقلاب، خانم ها در زمينه نوازندگي جدي و آكادميك پيشرفت داشته اند و حضورشان مستحكم تر شده و تلفيق هاي بسيار خوبي از اين نوازنده ها در كنار آقايان انجام شده، مثل حضورشان در اركستر سمفونيك، اركستر ملي و …
تا به امروز جنسيت شما باعث شده تاثيري در پيشرفت موسيقايي شما بگذارد؟
به لحاظ پيشرفت علمي و موسيقايي خير، ولي به دليل نبودن بستر مناسب و گسترده از لحاظ كمرنگ تر ديده شدن و كمتر مطرح شدن، متاسفانه بله.
شما اگر رياست دفتر موسيقي وزارت ارشاد را  بر عهده داشتيد چه رويكرد جديد  و  متفاوتي  براي  رفع  مشكلات موسيقي بانوان اتخاذ مي كرديد؟
براي ايجاد بستر مناسب و فرهنگ سازي در هنر موسيقي تلاش مي كردم تا خانم ها هم بتوانند در موضعي قابل دفاع، مجال فعاليت گسترده تري را در وطنمان داشته باشند. كما اينكه اين حمايت در سينما و ورزش در بخش بانوان به وضوع قابل مشاهده است.
درباره مشكل كپي رايت در ايران صحبت كنيم، راه حل شما براي برخورد با اين مشكل بسيار جدي چيست؟
اين مساله بسيار پيچيده و رفع آن از عهده اهالي هنر و مسوليتش خارج است ولي مي بايستي ابتدا توسط مقامات عالي در مجلس به تصويب برسد، كه مديران اجرايي اصلح انتخابات شوند براي ايجاد سازماندهي كپي رايت كه به پابليشر(سازمان جهاني كپي رايت جهاني) وصل شود و در نهايت بتوانند به بهره برداري معنوي و مادي خود برسد.
شايان ذكر است كه حوزه ي موسيقي در قبال اين مشكل نسبت سينما و فيلم و نشر مظلوم تر واقع شده است و اميدواريم كه هرچه زودتر به اين موضوع اهميت داده شود و هنرمندان بتوانند به لحاظ مادي و معنوي نتيجه كارشان را بگيرند و موجب از بين رفتن واسطه هايي كه براي كسب درآمد از هنرمندان سو استفاده مي كنند، بشود و چرا كه در اين صورت هنرمند احساس مسئوليت مي كند تا كار گزيده اي بهتر انجام دهد و نيازي به انبوه كار كردن ندارد. بنابراين افزايش كيفيت خواهيم داشت و شايد كساني كه فقط به خاطر ماديات وارد عرصه موسيقي شده اند به تدريج كنار خواهند رفت.

«اعضای گروه ارکیده: ارکیده حاجی وندی، ارغوان حاجی وندی، ارمغان حاجی وندی، دنیا حاجی وندی، مریم نیک بین، مونیکا لُران، آرمینا جعفری، ساره عظیمی، سپیده عظیمی ، نرگس تقی پور، آذین ملک زاده، پریسا جدی»


منبع: سایت موسیقی ایرانیان

لینک کوتاه مطلب : https://musiceiranian.ir/?p=246


مطالب پربازید

تازه ترین مصاحبه های تصویری اختصاصی موسیقی ایرانیان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

تمامی آثار صوتی و تصویری منتشرشده در سایت «موسیقی ایرانیان» تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشند.