موسیقی ایرانیان
 

بررسی مختصر این موضوع طی گفتگوی کوتاه با رهبر گروه آوازی تهران

موسیقی ایرانیان: آخرین بخش گفتگوی امین موسوی از سردبیران موسیقی ایرانیان با میلاد عمرانلو رهبر گروه آوازی تهران مربوط می شود به موضوع مهم اجرای آثار موسیقی ایرانی(دارای فواصل ربع پرده) توسط گروه های کر، که به هنردوستان و هنرمندان پیشنهاد اکید می شود به این موضوع توجه بیشتری کنند، شاید توجه به چنین بحث هایی باعث پیشرفت تدریجی و اصولی موسیقی ما شود.

آقاي عمرانلو در پايان مصاحبه مايل بودم در باب موردي صحبت كنم كه شايد اختصاصا ارتباط به كار شما نداشته باشد. اما موضوع مهمي است كه جاي دارد در موردش بيشتر صحبت شود. به نظر شما چرا آثار ايراني كه ربع پرده دارند هيچگاه در گروه‌هاي كر به جز موارد بسيار معدود اجرا نمي‌شوند؟ اين همه سال از شروع علمي‌شدن موسيقي ما مي‌گذرد اما هنوز هنرمندان ما فكر نكردند كه چطور مي‌شود گروه‌ كري را مخصوص آهنگ هاي ايراني با فواصل ربع پرده ايجاد كرد؟

هنوز كه هنوز است بعد از اين همه سال در اكثر كارهاي موسيقي سنتي حتي همخواني در قطعات هم توسط نوازندگاني اجرا مي‌شود كه شايد كمترين توانايي در خوانندگي هم نداشته باشد. مشكل كجاست؟ آيا معضل اصلي ذات موسيقي ايراني است كه عواملي مثل ثابت نبودن كوك يا فواصل ربع پرده (در بين سازهاي اساتيد ما) باعث بروز اين كمبود مي‌شود؟ يا مشكل اصلي خوانندگان ما هستند كه نمي‌توانند فواصل موسيقي ايراني را اجرا كنند؟

يا از ناحيه‌ي ديگري‌ست؟

ما تجربه‌ي اين كار را داريم، بطور مثال در جشنواره فجر سال 88 يك قطعه از استاد پايور در دستگاه شور اجرا كرديم و يا موارد ديگر، نمي‌دانم مطمئن نيستم اما گمان مي‌كنم گروه ما اولين گروه كر ميكس(گروهي كه اعضاي خانم و آقا داشته باشند) هست كه فواصل موسيقي ايراني(ربع پرده) را بدون هيچ مشكلي مي‌خوانند، البته دليل اصلي‌اش اين نيست كه خواننده‌هاي گروه ما توانايي مثلا خيلي ويژه‌اي دارند، بلكه اصلي‌ترين علتش اين است كه بنده‌ي رهبر گروه اين موقعيت را براي خوانندگان گروه فراهم كرده‌ام.

خوانندگان بقيه‌ي گروه‌هاي كر هم مي‌توانند فواصل ربع پرده را بخوانند چون فواصل موسيقي ايراني بصورت ناخودآگاه در ذات و گوش ما ايراني‌ها هست، در حاليكه اجراي همين فواصل براي غربي‌ها ممكن است مشكل باشد چون گوش آنها به چنين موسيقي عادت نكرده.

اما متاسفانه بسياري از هنرمندان، آهنگسازان خصوصا خواننده‌هاي گروه كر استعداد خود را در اجراي چنين فواصلي كتمان مي‌كنند و فكر مي كنند نبايد فواصل ايراني را در قالب آواز اجرا كنند، در حاليكه بنده معتقدم اين كار شدني ‌است چون چه بخواهيم چه نخواهيم اين فواصل و دستگاه‌ها در گوش ما ايراني ها هست.

اما اگر بخواهم سوال شما را دقيق‌تر پاسخ دهم بايد بگويم علت اصلي اين نقصان در موسيقي ما اين نيست كه خوانندگانمان نخواستند و يا نمي‌توانند چنين قطعاتي را اجرا كنند، اصلي‌ترين علتش ضعف و عدم توجه آهنگسازان ما به اين مسئله است. البته مسئله‌اي كه شما اشاره كرديد براي ثابت نبودن فواصل ربع پرده هم در اين قضيه تاثير داشته و دارد اما به نظر من بزرگترين علت، عدم توجه آهنگسازان ما به اين مسئله است.

اگر ما مي‌خواهيم موسيقي آوازي و كرال‌مان را مطرح كنيم به نظر من نياز دارد كه ورك‌شاپ‌هاي آهنگسازي در كشورمان برگزار كنيم، بنده خودم پيش آقاي پروفسور آندره دو کوادرس دوره‌ي كوتاه‌مدتي آهنگسازي گذرانده‌ام، يكي از آرزوهايي هم كه دارم اين است كه ايشان را براي دوره‌هاي اهنگ‌سازي به ايران بياورم.

 با صحبتي كه بنده با ايشان انجام مي‌دادم مي‌گفتند: شما به عنوان آهنگساز ايراني نبايد موسيقي خودتان را بر اساس موسيقي غرب هارمونيزه بكنيد و بگوييد اين شد قطعه كرال ايراني بلكه بايد بر اساس ريشه‌هاي موسيقايي خودتان حركت كنيد.

به عنوان مثال ما در كنسرت آتي خود قطعاتي از موسيقي اندونزي و فيليپين را در تهران اجرا خواهيم كرد كه شما به هيچ عنوان در اين قطعات اثري از هارموني غربي نخواهيد ديد، بله هارموني ديده مي‌شود اما هارموني كه از دل موسيقي خود اين كشورها بيرون آمده است.

 استاد بنده هم با اينكه رهبر گروه كر هستند اما به موسيقي شرق تسلط و اشراف بسيار بالايي دارند كه در اين رابطه هميشه تاكيد مي‌كنند كه ما بايد به سمتي حركت كنيم كه بتوانيم قطعات چندصدايي بر اساس داشته‌هاي موسيقي خودمان توليد كنيم.

البته تجاربي در اين زمينه صورت گرفته بطور مثال آقاي حنانه آمدند و هارموني زوج را مطرح كردند يك برهه اي هم موفق بود، اما در اين سالها حركت ادامه داري نداشته ايم، چون اينطور حركات از دل موسيقي‌مان بيرون نيامده است.

معضل ديگري كه شايد در اين رابطه داشته باشيم بحث لحن است، خب گروه‌هاي كر لحن غربي بخصوصي دارند، ما بارها ديديم كه اشعار كلاسيك ايراني توسط خواننده‌هاي اپرا يا گروه‌هاي كر با لحن كلاسيك غربي اجرا مي‌شود، اين يك ضعف از لحاظ فلسفي محسوب مي‌شود، اينكه فرم و محتوا هم‌خواني ندارد نكته‌اي است كه متاسفانه بسياري از اهالي موسيقي به آن توجه نمي‌كنند، اينكه ما محتواي ايراني را با يك فرم غربي اجرا كنيم اشكال بسيار بزرگي از نگاه فلسفي محسوب مي‌شود.

براي اجراي اشعار و همچنين قطعات موسيقي ايراني بايد لحن ايراني هم داشت، آيا مي‌توان اميدوار بود روزي يك گروه كر ايراني قطعات موسيقي كلاسيك ايراني را با لحن آواز سنتي و تحريرهاي ايراني اجرا كنند؟

به نظر من شدني است، موسيقي ما براي انجام چنين كارهايي خيلي ظرفيت دارد، به شرطي كه تلاش كافي در اين زمينه بكنيم و آهنگسازان قطعاتي مخصوص كر ايراني بنويسند. وظيفه‌اي كه آهنگسازان ما دارند اين است كه بيايند براي كر به سبك ايراني و بر اساس مقام‌هاي ايراني موسيقي بنويسند، همه‌ي كشورها اين كار را كرده اند، بنده يك كتابي به تازگي به دستم رسيده كه اين كتاب جمع آوري شده‌ي موسيقي كرال شرق آسيا مثل كشورهايي چون اندونزي، فيليپين، مالزي و غيره است كه ما آهنگسازان شايد اسمي از موسيقي اين كشورها هم نشنيده باشيم، اما اينقدر اين كشورها در موسيقي پيشرفت كرده‌اند كه قطعات كرال مخصوص موسيقي بومي خود كار كرده اند اما يك آهنگساز ما نيامده يك كار كرال بر اساس خود ِ موسيقي ايراني بنويسد.

بخش های قبلی گفتگو را از اینجا و اینجا می توانید مشاهده کنید.


منبع: سایت موسیقی ایرانیان (انتشار قسمتی از مصاحبه در روزنامه شرق)

لینک کوتاه مطلب : https://musiceiranian.ir/?p=15737


تازه ترین مصاحبه های تصویری اختصاصی موسیقی ایرانیان

4
یک پاسخ بنویسید

0 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
0 Comment authors
  Subscribe  
newest oldest most voted
Notify of
تمامی آثار صوتی و تصویری منتشرشده در سایت «موسیقی ایرانیان» تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشند.